Vergifnis
Wat die Bybel leer oor vergifnis — God se vergifnis teenoor ons en ons vergifnis teenoor ander
119 verse · 33 boeke
Hierdie studie ondersoek wat die Bybel sê oor vergifnis—God se vergifnis teenoor ons, en ons vergifnis teenoor ander. Die studie behandel drie sleutelvrae:
- Moet almal vergewe word? (Beveel die Skrif onvoorwaardelike vergifnis?)
- Moet ons slegs diegene vergewe wat om vergifnis vra? (Voorwaardelike vs onvoorwaardelike vergifnis)
- Christelike perspektief teenoor verskillende groepe: Vergifnis teenoor mense in die algemeen (ongelowiges), teenoor ander Christene, en teenoor medegelowiges
Die verse is tematies georganiseer om die Skrif hierdie vrae direk te laat beantwoord.
I. DIE FONDAMENT: GOD SE VERGIFNIS TEENOOR ONS
A. God se Karakter — Gereed en Gewillig om te Vergewe
Psalms 86:5
Want U, o Here, is goed en vergewensgesind en groot van goedertierenheid vir almal wat U aanroep.
Eksodus 34:7
wat die goedertierenheid bewaar vir duisende, wat ongeregtigheid en oortreding en sonde vergewe, maar nooit ongestraf laat bly nie; wat die ongeregtigheid van die vaders besoek aan die kinders en aan die kindskinders, aan die derde en aan die vierde geslag.
Numeri 14:18
Die HERE is lankmoedig en groot van goedertierenheid, wat die ongeregtigheid en oortreding vergewe, maar nooit ongestraf laat bly nie, wat die ongeregtigheid van die vaders besoek aan die kinders, aan die derde en aan die vierde geslag.
Nehemia 9:17
ja, hulle het geweier om te luister en nie gedink aan u wonders wat U by hulle gedoen het nie; maar hulle het hul nek verhard en in hul wederstrewigheid ’n hoof aangestel om terug te gaan na hulle slawerny. Maar U is ’n God van vergewing, genadig en barmhartig, lankmoedig en groot van goedertierenheid, en U het hulle nie verlaat nie.
Miga 7:18
Wie is ’n God soos U, wat die ongeregtigheid vergewe en by die oortreding van die oorblyfsel van sy erfdeel verbygaan? Hy hou toorn nie vir ewig vas nie, maar het ’n welbehae in goedertierenheid.
Jesaja 55:7
Laat die goddelose sy weg verlaat en die kwaaddoener sy gedagtes; en laat hy hom tot die HERE bekeer, dan sal Hy hom barmhartig wees; en tot onse God, want Hy vergeef menigvuldiglik.
Psalms 130:4
Maar by U is vergewing, dat U gevrees mag word.
B. God Vergeef Wanneer Ons Bely en Bekeer
1 Johannes 1:9
As ons ons sondes bely, Hy is getrou en regverdig om ons die sondes te vergewe en ons van alle ongeregtigheid te reinig.
2 Kronieke 7:14
en my volk, oor wie my Naam uitgeroep is, hulle verootmoedig en bid en my aangesig soek en hulle bekeer van hul verkeerde weë, dan sal Ék uit die hemel hoor en hulle sonde vergewe en hulle land genees.
Numeri 14:19-20
19 Vergeef tog die ongeregtigheid van hierdie volk na die grootheid van u goedertierenheid, en soos U hierdie volk van Egipte af tot hiertoe vergewe het. 20 Toe sê die HERE: Ek vergewe, volgens jou woord.
Jeremia 31:34
En hulle sal nie meer elkeen sy naaste en elkeen sy broer leer nie en sê: Ken die HERE; want hulle sal My almal ken, klein en groot onder hulle, spreek die HERE; want Ek sal hulle ongeregtigheid vergewe en aan hulle sonde nie meer dink nie.
Jeremia 36:3
Miskien sal die huis van Juda luister na al die onheil wat Ek van plan is om hulle aan te doen, sodat hulle hul bekeer elkeen van sy verkeerde weg en Ek hulle ongeregtigheid en hulle sonde vergewe.
Jeremia 33:8
En Ek sal hulle reinig van al hulle ongeregtigheid waarmee hulle teen My gesondig het, en vergewe al hulle ongeregtighede waarmee hulle teen My gesondig en teen My oortree het.
Jeremia 50:20
In dié dae en in dié tyd, spreek die HERE, sal die ongeregtigheid van Israel gesoek word, maar dit sal daar nie wees nie; en die sondes van Juda, maar hulle sal nie gevind word nie; want Ek sal vergifnis skenk aan diegene wat Ek laat oorbly.
Handelinge 8:22
Bekeer jou dan van hierdie boosheid van jou, en bid God of die gedagte van jou hart jou miskien vergewe mag word.
C. Vergifnis Deur Offer en Versoening (Ou Testament)
Levitikus 4:20
en met die bul doen soos hy met die sondofferbul gedoen het. So moet hy met hom maak; en die priester moet vir hulle versoening doen, en dit sal hulle vergewe word.
Levitikus 4:26
Hy moet ook al die vet op die altaar aan die brand steek soos die vet van die dankoffer. So moet die priester dan vir hom versoening doen weens sy sonde, en dit sal hom vergewe word.
Levitikus 4:31
en al die vet moet hy wegneem soos die vet van die dankoffer af weggeneem is, en die priester moet dit op die altaar aan die brand steek as lieflike geur vir die HERE. So moet die priester dan vir hom versoening doen, en dit sal hom vergewe word.
Levitikus 4:35
en al die vet moet hy wegneem soos die vet van die dankofferlam weggeneem word, en die priester moet dit op die altaar oor die vuuroffers van die HERE aan die brand steek. So moet die priester dan vir hom versoening doen vir die sonde wat hy gedoen het, en dit sal hom vergewe word.
Levitikus 5:10
En die ander een moet hy as brandoffer volgens voorskrif berei. So moet die priester dan vir hom versoening doen weens die sonde wat hy gedoen het, en dit sal hom vergewe word.
Levitikus 5:13
So moet die priester dan vir hom versoening doen vir die sonde wat hy gedoen het in enigeen van hierdie gevalle, en dit sal hom vergewe word; verder behoort dit aan die priester net soos die spysoffer. Die skuldoffer.
Levitikus 5:16
En hy moet vir wat hy ten opsigte van die heilige gawes gesondig het, vergoeding gee en nog die vyfde deel daarvan byvoeg en dit aan die priester gee; en die priester moet vir hom versoening doen deur die skuldofferram, en dit sal hom vergewe word.
Levitikus 5:18
dan moet hy van die kleinvee, na jou skatting, ’n ram sonder gebrek as skuldoffer na die priester bring; en die priester moet vir hom versoening doen vir die misdryf wat hy sonder opset, onbewus begaan het; en dit sal hom vergewe word.
Levitikus 6:7
Dan moet die priester vir hom versoening doen voor die aangesig van die HERE, en dit sal hom vergewe word — enigiets wat ’n mens doen, sodat hy daardeur skuldig word. Voorskrifte omtrent die brand-, spys- en sondoffers.
Levitikus 19:22
en die priester moet met die skuldofferram vir hom versoening doen voor die aangesig van die HERE weens die sonde wat hy gedoen het; en hy sal vergifnis ontvang vir sy sonde wat hy gedoen het.
Numeri 15:25-26
25 En die priester moet versoening doen vir die hele vergadering van die kinders van Israel, en dit sal hulle vergewe word; want ’n swakheid was dit, en húlle het hul offer as vuuroffer aan die HERE en hul sondoffer, weens hulle swakheid, voor die aangesig van die HERE gebring. 26 Dit sal dan die hele vergadering van die kinders van Israel vergewe word, ook die vreemdeling wat onder hulle vertoef; want dit het die hele volk deur swakheid oorgekom.
Numeri 15:28
En die priester moet versoening doen vir die siel wat hom misgaan het, weens sy sonde in swakheid voor die aangesig van die HERE begaan, om vir hom versoening te doen; en dit sal hom vergewe word.
Deuteronomium 21:8
Doen versoening vir u volk Israel wat U, o HERE, verlos het, en laat geen onskuldige bloed op u volk Israel rus nie, en laat die bloedskuld vir hulle versoen word.
D. Vergifnis Deur Christus se Bloed (Nuwe Testament)
Efesiërs 1:7
In Hom het ons die verlossing deur sy bloed, die vergifnis van die misdade na die rykdom van sy genade,
Kolossense 1:14
in wie ons die verlossing het deur sy bloed, naamlik die vergifnis van die sondes.
Kolossense 2:13
En julle, wat dood was deur die misdade en die onbesnedenheid van julle vlees, het Hy saam met Hom lewend gemaak deurdat Hy julle al die misdade vergeef het,
Handelinge 5:31
Hom het God as Leidsman en Verlosser deur sy regterhand verhoog om aan Israel bekering en vergifnis van sondes te skenk.
Handelinge 13:38
Laat dit dan aan julle bekend wees, broeders, dat deur Hom vergifnis van sondes aan julle verkondig word,
Handelinge 26:18
om hulle oë te open, dat hulle hul van die duisternis tot die lig kan bekeer en van die mag van die Satan tot God, sodat hulle deur die geloof in My vergifnis van sondes en ’n erfdeel onder die geheiligdes kan ontvang.
Hebreërs 2:17
Daarom moes Hy in alle opsigte aan sy broeders gelyk word, sodat Hy ’n barmhartige en getroue hoëpriester kon wees in die dinge wat in betrekking tot God staan, om die sondes van die volk te versoen.
Romeine 4:7
Welgeluksalig is hulle wie se ongeregtighede vergewe en wie se sondes bedek is.
1 Johannes 2:12
Ek skryf aan julle, my kinders, omdat die sondes julle vergewe is om sy Naam ontwil.
E. Christus se Gesag om Sondes te Vergewe
Markus 2:5, 7, 9-10
5 En toe Jesus hulle geloof sien, sê Hy vir die verlamde: Seun, jou sondes is jou vergewe! 7 Waarom praat hierdie man so godslasterlik? Wie kan sondes vergewe behalwe Een, naamlik God? 9 Wat is makliker, om vir die verlamde te sê: Die sondes is jou vergewe! of om te sê: Staan op en neem jou bed op en loop? 10 Maar dat julle kan weet dat die Seun van die mens mag het om op die aarde sondes te vergewe — sê Hy vir die verlamde man:
Matthéüs 9:2, 5-6
2 En hulle het ’n verlamde man wat op ’n bed lê, na Hom gebring. En toe Jesus hulle geloof sien, sê Hy aan die verlamde: Seun, hou goeie moed, jou sondes is jou vergewe. 5 Want wat is makliker, om te sê: Die sondes is jou vergewe! of om te sê: Staan op en loop? 6 Maar dat julle kan weet dat die Seun van die mens mag het om op aarde sondes te vergewe — toe sê Hy vir die verlamde man: Staan op, neem jou bed op en gaan na jou huis toe.
Lukas 5:20-21, 23-24
20 En toe Hy hulle geloof sien, sê Hy vir hom: Mens, jou sondes is jou vergewe. 21 En die skrifgeleerdes en die Fariseërs het begin redeneer en sê: Wie is Hy wat so godslasterlik praat? Wie kan sondes vergewe behalwe God alleen? 23 Wat is makliker, om te sê: Jou sondes is jou vergewe; of om te sê: Staan op en loop? 24 Maar dat julle kan weet dat die Seun van die mens mag het om op aarde sondes te vergewe — sê Hy vir die verlamde man: Ek sê vir jou, staan op, neem jou bed op en gaan na jou huis toe.
Lukas 7:47-49
47 Daarom sê Ek vir jou: Haar sondes wat baie is, is vergewe, want sy het baie liefgehad; maar hy vir wie weinig vergewe is, het weinig lief. 48 En Hy sê vir haar: Jou sondes is vergewe. 49 Toe begin die wat aan tafel was, by hulleself te sê: Wie is hierdie man wat selfs die sondes vergewe?
Psalms 103:3
Wat al jou ongeregtigheid vergewe, wat al jou krankhede genees,
F. Die Onvergeeflike Sonde — Lastering teen die Heilige Gees
Matthéüs 12:31-32
31 Daarom sê Ek vir julle: Elke sonde en lastering sal die mense vergewe word, maar die lastering teen die Gees sal die mense nie vergewe word nie. 32 En elkeen wat ’n woord spreek teen die Seun van die mens, dit sal hom vergewe word; maar elkeen wat spreek teen die Heilige Gees, dit sal hom nie vergewe word nie, in hierdie eeu nie en ook in die toekomende nie. Bome en vrugte. (Lk. 6:43-45.)
Markus 3:28-29
28 Voorwaar Ek sê vir julle, al die sondes sal die mensekinders vergewe word en al die lasteringe wat hulle mag uitgespreek het; 29 maar wie teen die Heilige Gees gelaster het, het geen vergifnis tot in ewigheid nie, maar is skuldig aan die ewige oordeel —
Lukas 12:10
En elkeen wat ’n woord teen die Seun van die mens sal spreek, dit sal hom vergewe word; maar vir hom wat gelaster het teen die Heilige Gees, sal dit nie vergewe word nie.
G. God se Vergifnis is Nie Outomaties Nie — Sommige Word NIE Begenadig Nie
Josua 24:19
Maar Josua het vir die volk gesê: Julle kan die HERE nie dien nie, want Hy is ’n heilige God, Hy is ’n jaloerse God; Hy sal julle oortreding en julle sondes nie vergewe nie.
Eksodus 23:21
Neem jou in ag vir Hom en luister na sy stem; wees nie wederstrewig teen Hom nie; want Hy sal julle oortreding nie vergewe nie, want my Naam is in Hom.
2 Konings 24:4
en ook oor die onskuldige bloed wat hy vergiet het, sodat hy Jerusalem met onskuldige bloed gevul het; daarom wou die HERE nie vergewe nie.
Klaagliedere 3:42
Óns het oortree en ons was wederstrewig — Ú het nie vergewe nie.
Jeremia 18:23
Maar U, HERE, ken hulle hele plan teen my om my dood te maak; doen geen versoening oor hulle ongeregtigheid en delg hulle sonde nie uit voor u aangesig nie, ja, laat hulle tot ’n val kom voor u aangesig, tree teen hulle op in die tyd van u toorn.
Jesaja 2:9
So moet dan die mens neergebuig en die man verneder word; en U moet hulle dit nie vergewe nie.
II. CHRISTUS SE BEVELE: ONS MOET ANDER VERGEWE
A. Die Bevel om te Vergewe
Markus 11:25-26
25 En wanneer julle staan en bid, vergeef as julle iets teen iemand het, sodat julle Vader wat in die hemele is, ook julle jul oortredinge mag vergewe. 26 Maar as julle nie vergewe nie, sal julle Vader wat in die hemele is, ook julle oortredinge nie vergewe nie. Die doop van Johannes. (Mt. 21:23-27 en ooreenk. pl.)
Matthéüs 6:12, 14-15
12 en vergeef ons ons skulde, soos ons ook ons skuldenaars vergewe; 14 Want as julle die mense hulle oortredinge vergewe, sal julle hemelse Vader julle ook vergewe. 15 Maar as julle die mense hulle oortredinge nie vergewe nie, sal julle Vader julle oortredinge ook nie vergewe nie.
Lukas 6:37
En julle moet nie oordeel nie, dan sal julle nooit geoordeel word nie. Julle moet nie veroordeel nie, dan sal julle nooit veroordeel word nie. Spreek vry, en julle sal vrygespreek word.
Lukas 11:4
en vergeef ons ons sondes, want ons vergewe ook elkeen wat aan ons skuldig is; en lei ons nie in versoeking nie, maar verlos ons van die Bose. Gelykenis van die onbeskaamde vriend.
B. Vergeef van die Hart — Nie Net Woorde Nie
Matthéüs 18:35
So sal ook my hemelse Vader aan julle doen as julle nie elkeen sy broeder van harte sy oortredinge vergewe nie.
C. Wees Vriendelik en Vergewensgesind — Soos God Jou Vergewe Het
Efesiërs 4:32
Maar wees vriendelik en vol ontferming teenoor mekaar; vergeef mekaar soos God ook in Christus julle vergewe het.
Kolossense 3:13
Verdra mekaar en vergewe mekaar as die een teen die ander ’n klag het; soos Christus julle vergeef het, so moet julle ook doen.
III. VOORWAARDELIKE VERGIFNIS: TEREGWYSING, BEKERING, DAARNA VERGIFNIS
A. Wys Eers Terug, Daarna Vergeef As Hulle Bekeer
Lukas 17:3-4
3 Pas op vir julleself. En as jou broeder teen jou sondig, bestraf hom; en as hy berou kry, vergewe hom. 4 En as hy sewe maal op ’n dag teen jou sondig en sewe maal op ’n dag na jou terugkom en sê: Ek het berou — moet jy hom vergewe.
Hierdie gedeelte wys voorwaardelike vergifnis — bestraf die broeder, en AS hy berou kry, vergeef hom. Dit geld spesifiek vir "jou broeder" ('n mede-gelowige).
B. Gaan na Jou Broer Toe Oor Sy Sonde
Matthéüs 18:15
EN as jou broeder teen jou sondig, gaan bestraf hom tussen jou en hom alleen. As hy na jou luister, dan het jy jou broeder gewin;
Dit is die eerste stap in kerklike dissipline onder gelowiges. Die doel is herstel ("jou broeder gewin"), wat vergifnis insluit wanneer bekering plaasvind.
IV. HOE DIKWELS MOET ONS VERGEWE?
A. Onbeperkte Vergifnis — Sewentig Maal Sewe
Matthéüs 18:21-22
21 Toe kom Petrus na Hom en sê: Here, hoe dikwels sal my broeder teen my sondig en ek hom vergewe? Tot sewe maal toe? 22 Jesus antwoord hom: Ek sê vir jou, nie tot sewe maal toe nie, maar tot sewentig maal sewe toe.
Petrus het gevra oor die vergifnis van "my broeder" ('n mede-gelowige). Christus se antwoord toon onbeperkte bereidwilligheid om te vergewe, nie 'n letterlike telling nie.
B. Sewe Keer op 'n Dag — As Bekering Plaasvind
Lukas 17:4
En as hy sewe maal op ’n dag teen jou sondig en sewe maal op ’n dag na jou terugkom en sê: Ek het berou — moet jy hom vergewe.
Weereens is dit voorwaardelik ("en sê: Ek het berou"). Ons word beveel om herhaalde bekering te vergewe.
V. VOORBEELDE VAN VERGIFNIS IN DIE SKRIF
A. Christus se Vergifnis aan die Kruis
Lukas 23:34
En Jesus sê: Vader, vergeef hulle, want hulle weet nie wat hulle doen nie. En hulle het sy klere verdeel en die lot daaroor gewerp.
Christus het die Vader gevra om diegene wat Hom kruisig te vergewe, met verwysing na hulle onkunde. Dit is Christus wat intree, nie 'n bevel dat almal outomaties vergewe moet word nie.
B. Josef Vergeef Sy Broers
Genesis 50:17
So moet julle vir Josef sê: Ag, vergewe tog die oortreding van jou broers en hulle sonde, want hulle het jou kwaad aangedoen. Maar nou, vergewe tog die oortreding van ons wat die God van u vader dien. En Josef het geween toe hulle met hom spreek.
Die broers het om vergifnis GEVRA. Hulle het hul sonde erken ("want hulle het jou kwaad aangedoen"). Josef het vergewe nadat hulle in bekering gekom het.
C. Abigail Vra om Vergifnis
1 Samuel 25:28
Vergeef tog die oortreding van u dienares, want die HERE sal sekerlik vir my heer ’n bestendige huis stig, omdat my heer die oorloë van die HERE voer en in u hele lewe in u geen kwaad gevind is nie.
Abigail het Dawid gevra om die oortreding van haar huishouding te vergewe (Nabal se dwaasheid). Vergifnis is versoek, nie aanvaar nie.
D. Stefanus se Gebed by Sy Martelaarskap
Handelinge 7:60
En hy het op sy knieë neergeval en met ’n groot stem uitgeroep: Here, reken hulle hierdie sonde nie toe nie! En met dié woorde het hy ontslaap.
Stefanus het, soos Christus, die Here gevra om sy moordenaars nie hierdie sonde toe te reken nie. Hy het die oordeel aan God toevertrou, en 'n vergewensgesinde gees getoon selfs teenoor diegene wat nie berou gehad het nie.
VI. VERSOENING — HERSTEL VAN VERHOUDING
A. Versoen Voor Aanbidding
Matthéüs 5:23-24
23 As jy dan jou gawe na die altaar bring en dit jou daar byval dat jou broeder iets teen jou het, 24 laat jou gawe daar voor die altaar bly en gaan versoen jou eers met jou broeder, en kom dan en bring jou gawe.
As jy jou broeder verkeerd gedoen het, moet versoening eers kom, voor aanbidding.
B. Versoen met God Deur Christus
2 Korinthiërs 5:18-20
18 En dit alles is uit God wat ons met Homself versoen het deur Jesus Christus en ons die bediening van die versoening gegee het, 19 naamlik dat God in Christus die wêreld met Homself versoen het deur hulle hul misdade nie toe te reken nie en die woord van die versoening aan ons toe te vertrou. 20 Ons tree dan op as gesante om Christus wil, asof God deur ons vermaan. Ons bid julle om Christus wil: Laat julle met God versoen.
Romeine 5:10
Want as ons, terwyl ons nog vyande was, met God versoen is deur die dood van sy Seun, veel meer sal ons deur sy lewe gered word nou dat ons versoen is.
Kolossense 1:20-21
20 en dat Hy deur Hom alles met Homself sou versoen nadat Hy vrede gemaak het deur die bloed van sy kruis — ek sê deur Hom — die dinge op die aarde sowel as die dinge in die hemele. 21 Ook julle wat vroeër vervreemd was en vyandig gesind deur die bose werke, het Hy nou versoen
Efesiërs 2:16
en albei in een liggaam met God kon versoen deur die kruis, nadat Hy daaraan die vyandskap doodgemaak het.
C. Huweliksversoening
1 Korinthiërs 7:11
en as sy tog van hom skei, moet sy ongetroud bly, of haar met haar man versoen; en dat die man sy vrou nie moet verstoot nie.
Selfs in die geval van skeiding is die doel versoening, nie egskeiding nie.
VII. HOUDINGS EN PRAKTIESE TOEPASSINGS
A. Troos en Herstel die Vergewe Persoon
2 Korinthiërs 2:7, 10
7 sodat julle daarenteen hom liewer moet vergewe en vertroos, dat so iemand nie miskien deur al te groot droefheid verteer word nie. 10 Aan wie julle iets vergewe, vergeef ek ook; want wie ek ook vergeef het — as ek iets vergeef het — dit was om julle ontwil voor die aangesig van Christus, sodat ons nie deur die Satan bedrieg sou word nie;
Na kerklike dissipline en bekering moet vergifnis gevolg word deur vertroosting en herstel.
B. Moenie Wrok Koester of Wraak Soek Nie
Spreuke 18:19
’n Broer teen wie oortree is, is erger as ’n sterk stad; en geskille is soos die grendel van ’n paleis.
Onvergewensgesindheid skep versperrings wat baie moeilik is om te oorkom. Vergifnis open die deur vir herstel.
C. God se Oordeel Wanneer Ons Weier om te Vergewe
Matthéüs 18:23-35
23 Daarom word die koninkryk van die hemele vergelyk met ’n sekere koning wat met sy diensknegte wou afreken. 24 En toe hy begin afreken, word daar een na hom gebring wat tienduisend talente skuldig was. 25 En omdat hy nie kon betaal nie, gee sy heer bevel dat hy verkoop moet word, en sy vrou en sy kinders en alles wat hy het, en dat betaal moet word. 26 Toe val die dienskneg neer en buig voor hom en sê: Heer, wees lankmoedig met my, en ek sal u alles betaal. 27 En die heer van daardie dienskneg het innig jammer vir hom gevoel en hom losgelaat en hom die skuld kwytgeskeld. 28 Maar toe daardie dienskneg uitgaan en een van sy medediensknegte vind wat hom honderd pennings skuldig was, het hy hom aan die keel gegryp en gesê: Betaal my wat jy skuld. 29 Sy mededienskneg val toe voor sy voete neer en smeek hom en sê: Wees lankmoedig met my, en ek sal jou alles betaal. 30 En hy wou nie, maar het gegaan en hom in die gevangenis gewerp totdat hy die skuld sou betaal het. 31 En toe sy medediensknegte sien wat gebeur het, was hulle baie bedroef, en hulle het gegaan en aan hulle heer meegedeel alles wat gebeur het. 32 Daarop roep sy heer hom en sê vir hom: Jou slegte dienskneg, al daardie skuld het ek jou kwytgeskeld, omdat jy my gesmeek het; 33 moes jy nie jou mededienskneg ook barmhartig wees soos ek jou ook barmhartig gewees het nie? 34 En sy heer het hom in toorn oorgegee aan die pynigers totdat hy sou betaal het alles wat hy hom skuldig was. 35 So sal ook my hemelse Vader aan julle doen as julle nie elkeen sy broeder van harte sy oortredinge vergewe nie.
Matthéüs 18:32-35
32 Daarop roep sy heer hom en sê vir hom: Jou slegte dienskneg, al daardie skuld het ek jou kwytgeskeld, omdat jy my gesmeek het; 33 moes jy nie jou mededienskneg ook barmhartig wees soos ek jou ook barmhartig gewees het nie? 34 En sy heer het hom in toorn oorgegee aan die pynigers totdat hy sou betaal het alles wat hy hom skuldig was. 35 So sal ook my hemelse Vader aan julle doen as julle nie elkeen sy broeder van harte sy oortredinge vergewe nie.
Hierdie gelykenis gaan oor gelowiges ("sy broeder") wat weier om mekaar te vergewe. God neem onvergewensgesindheid onder Sy volk baie ernstig op.
D. Liefde: Die Fondament van Vergifnis
1 Korinthiërs 13:1-13
1 AL sou ek die tale van mense en engele spreek, en ek het nie die liefde nie, dan het ek 'n klinkende metaal of 'n luidende simbaal geword. 2 En al sou ek die gawe van profesie hê en al die geheimenisse weet en al die kennis, en al sou ek al die geloof hê, sodat ek berge kon versit, en ek het nie die liefde nie, dan sou ek niks wees nie. 3 En al sou ek al my goed uitdeel, en al sou ek my liggaam oorgee om verbrand te word, en ek het nie die liefde nie, dan sou dit my niks baat nie. 4 Die liefde is lankmoedig en vriendelik; die liefde is nie jaloers nie; die liefde praat nie groot nie, is nie opgeblase nie, 5 handel nie onwelvoeglik nie, soek nie sy eie belang nie, word nie verbitterd nie, reken die kwaad nie toe nie, 6 is nie bly oor die ongeregtigheid nie, maar is bly saam met die waarheid. 7 Dit bedek alles, glo alles, hoop alles, verdra alles. 8 Die liefde vergaan nimmermeer; maar profesieë — hulle sal tot niet gaan; of tale — hulle sal ophou; of kennis — dit sal tot niet gaan. 9 Want ons ken ten dele en ons profeteer ten dele. 10 Maar as die volmaakte gekom het, dan sal wat ten dele is, tot niet gaan. 11 Toe ek 'n kind was, het ek gepraat soos 'n kind, gedink soos 'n kind, geredeneer soos 'n kind; maar nou dat ek 'n man is, het ek die dinge van 'n kind afgelê. 12 Want nou sien ons deur 'n spieël in 'n raaisel, maar eendag van aangesig tot aangesig. Nou ken ek ten dele, maar eendag sal ek ten volle ken, net soos ek ten volle geken is. 13 En nou bly geloof, hoop, liefde — hierdie drie; maar die grootste hiervan is die liefde.
Liefde is die fondament wat vergifnis moontlik maak. Sleutelelemente wat met vergifnis verband hou: "reken die kwaad nie toe nie" beteken liefde hou nie 'n lys van verkeerde dinge by nie; "word nie verbitterd nie" toon geduld met diegene wat ons verkeerd doen; "Dit bedek alles...verdra alles" sluit in om beledigings te verdra. Hierdie gedeelte beskryf die hartsgesindheid wat nodig is vir ware vergifnis.
VIII. AANSTOOT, STRUIKELBLOKKE EN VERMYDING VAN SONDE
A. Wee Hulle Wat Aanstoot Gee
Matthéüs 18:6-7
6 maar elkeen wat een van hierdie kleintjies wat in My glo, laat struikel, dit is vir hom beter dat ’n meulsteen aan sy nek gehang word en hy wegsink in die diepte van die see. 7 Wee die wêreld weens die struikelblokke! Want dit is noodsaaklik dat daar struikelblokke kom, maar wee die mens deur wie die struikelblok kom.
Lukas 17:1-2
1 EN Hy het vir sy dissipels gesê: Dit is onvermydelik dat die struikelblokke kom, maar wee hom deur wie hulle kom. 2 Dit is beter vir hom as ’n meulsteen aan sy nek gehang en hy in die see gegooi word, as dat hy een van hierdie kleintjies sou laat struikel.
Markus 9:42
EN elkeen wat een van hierdie kleintjies wat in My glo, laat struikel, dit is beter vir hom as ’n meulsteen om sy nek gehang en hy in die see gegooi word.
B. Handel Drasties met Persoonlike Sonde
Matthéüs 5:29-30
29 As jou regteroog jou dan laat struikel, ruk dit uit en gooi dit weg van jou af; want dit is vir jou beter dat een van jou lede vergaan en nie jou hele liggaam in die hel gewerp word nie. 30 En as jou regterhand jou laat struikel, kap dit af en gooi dit weg van jou af; want dit is vir jou beter dat een van jou lede vergaan en nie jou hele liggaam in die hel gewerp word nie.
Matthéüs 18:8-9
8 En as jou hand of jou voet jou laat struikel, kap dit af en gooi dit weg van jou af; dit is vir jou beter om in die lewe in te gaan, kreupel of vermink, as om twee hande of voete te hê en in die ewige vuur gewerp te word. 9 En as jou oog jou laat struikel, ruk dit uit en werp dit weg van jou af. Dit is vir jou beter om met een oog in die lewe in te gaan, as om twee oë te hê en in die helse vuur gewerp te word.
Markus 9:43, 45, 47
43 En as jou hand jou laat struikel, kap dit af. Dit is beter vir jou om vermink die lewe in te gaan, as om twee hande te hê en in die hel te gaan in die onuitbluslike vuur, 45 En as jou voet jou laat struikel, kap dit af. Dit is beter vir jou om kreupel die lewe in te gaan, as om twee voete te hê en in die hel gewerp te word in die onuitbluslike vuur, 47 En as jou oog jou laat struikel, pluk dit uit. Dit is beter vir jou om met een oog die koninkryk van God in te gaan, as om twee oë te hê en in die helse vuur gewerp te word,
Dit is hiperboliese taal wat leer dat ons radikaal moet handel met ons eie sonde. Die kwessie is wat ONS laat sondig, nie wat ander doen nie.
C. Vermy om Ander te Laat Struikel
Romeine 14:20-21
20 Moenie ter wille van voedsel die werk van God afbreek nie. Alles is wel rein, maar dit is verkeerd vir ’n mens om te eet as dit tot aanstoot is. 21 Dit is goed om geen vleis te eet of wyn te drink of iets te doen waardeur jou broeder aanstoot neem of struikel, of waarin hy swak is nie.
Romeine 16:17
En ek vermaan julle, broeders, hou hulle in die oog wat tweedrag en aanstoot veroorsaak teen die leer wat julle geleer het, en vermy hulle.
1 Korinthiërs 8:13
Daarom, as voedsel my broeder laat struikel, sal ek in der ewigheid geen vleis eet nie, om my broeder nie te laat struikel nie. I KORINTHIËRS 9 Vryheid en regte van die apostel.
1 Korinthiërs 10:32
Wees geen oorsaak van struikeling vir Jode of Grieke of vir die gemeente van God nie;
2 Korinthiërs 6:3
Ons lê nie die minste hindernis in die weg nie, sodat die bediening nie beklad mag word nie;
Filippense 1:10
om die dinge waar dit op aankom, te onderskei, sodat julle rein en vir niemand ’n aanstoot mag wees nie, tot op die dag van Christus,
D. Moenie Maklik Aanstoot Neem Nie
Psalms 119:165
Die wat u wet liefhet, het groot vrede, en vir hulle is daar geen struikelblok nie.
Spreuke 19:11
Die verstand van ’n mens maak hom lankmoedig, en dit is vir hom ’n eer om die oortreding te vergewe.
IX. SPESIFIEKE GEBEDE VIR VERGIFNIS
A. Moses Intree vir Israel
Eksodus 32:32
Nou dan, as U tog maar hulle sonde wou vergewe! En so nie, delg my dan maar uit u boek wat U geskryf het!
Eksodus 34:9
en gesê: Here, as ek genade in u oë gevind het, laat dan tog die HERE in ons midde trek; want dit is ’n hardnekkige volk; maar vergewe ons ongeregtigheid en ons sonde, en neem ons aan as ’n erfdeel.
B. Salomo se Gebed by die Tempelinwyding
1 Konings 8:30
Luister dan na die smeking van u kneg en van u volk Israel wat hulle na hierdie plek toe sal bid; ja, mag U hoor elke gebed na u woonplek, na die hemel toe, en as U dit hoor, vergewe dan.
1 Konings 8:34
wil U dan hoor in die hemel en die sonde van u volk Israel vergewe en hulle terugbring na die land wat U aan hulle vaders gegee het.
1 Konings 8:36
wil U dan hoor in die hemel en die sonde van u knegte en van u volk Israel vergewe — want U leer hulle die goeie weg waar hulle in moet wandel — en gee reën op u land wat U aan u volk as ’n erfenis gegee het.
1 Konings 8:39
wil U dan hoor in die hemel, u vaste woonplek, en vergewe en handel en aan elkeen gee volgens sy weë, U wat sy hart ken — want U alleen ken die hart van al die mensekinders —
1 Konings 8:50
en vergeef u volk wat hulle teen U gesondig het, ja, al hulle oortredinge wat hulle teen U begaan het; en laat hulle barmhartigheid vind voor die wat hulle weggevoer het, dat dié hulle barmhartig kan wees.
2 Kronieke 6:21, 25, 27, 30, 39
21 Luister dan na die smekinge van u kneg en van u volk Israel wat hulle na hierdie plek toe sal bid; ja, mag U hoor uit u woonplek, uit die hemel; en as U hoor, vergewe dan. 25 wil U dan hoor uit die hemel en die sonde van u volk Israel vergewe en hulle terugbring na die land wat U aan hulle en hulle vaders gegee het. 27 wil U dan hoor in die hemel en die sonde van u knegte en van u volk Israel vergewe — want U leer hulle die goeie weg waar hulle in moet wandel — en gee reën op u land wat U aan u volk as ’n erfenis gegee het. 30 wil U dan hoor uit die hemel, u vaste woonplek, en vergewe en aan elkeen gee volgens al sy weë, U wat sy hart ken — want U alleen ken die hart van die mensekinders — 39 wil dan uit die hemel, uit u vaste woonplek, hulle gebed en hulle smekinge hoor en aan hulle hul reg verskaf en u volk vergewe wat hulle teen U gesondig het.
C. Daniël se Gebed van Belydenis
Daniël 9:9
By die Here onse God is barmhartigheid en vergewing, want ons het teen Hom opgestaan
Daniël 9:19
Here, hoor! Here, vergeef! Here, merk op en doen dit, vertoef tog nie, om U ontwil, my God; want u Naam is oor u stad en u volk uitgeroep.
D. Dawid se Gebede
Psalms 25:11
LAMED. Om u Naam ontwil, HERE, vergeef my ongeregtigheid, want dit is groot.
Psalms 25:18
RESJ. Aanskou my ellende en my moeite, en vergeef al my sondes.
E. Amos se Voorbidding
Amos 7:2
En toe hulle al die gewasse van die land afgeëet het, sê ek: Here HERE, vergeef tog! Hoe sal Jakob staande bly? want hy is klein.
F. Farao se Versoek (Onsigter)
Eksodus 10:17
Vergeef dan tog nou net dié keer my sonde, en bid tot die HERE julle God, dat Hy net hierdie dood van my af wegneem.
Farao het om vergifnis gevra maar het nie werklik berou gehad nie — sy hart het hard gebly.
X. GENESING EN VERGIFNIS VERBIND
XI. BYKOMENDE VERWANTE GEDEELTES
A. Gewete en Aanstoot Teenoor God en Mense
Handelinge 24:16
Daarom oefen ek my ook om altyd voor God en die mense ’n rein gewete te hê.
Paulus se doel was om 'n rein gewete voor God en mense te handhaaf, en aanstoot te vermy.
B. Aanstoot in die Laaste Dae
Matthéüs 24:10
En dan sal baie tot struikel gebring word en mekaar verraai en mekaar haat.
In die verdrukking sal baie tot struikel gebring word en teen mekaar draai.
C. Spesiale Gelofte Situasies (Numeri 30)
Numeri 30:5, 8, 12
5 Maar as haar vader haar terughou op die dag dat hy daarvan hoor, sal al haar geloftes en elke onthouding waartoe sy haarself verbind het, nie van krag wees nie; en die HERE sal haar dit vergewe, omdat haar vader haar teruggehou het. 8 Maar as haar man op die dag dat hy daarvan hoor, haar terughou, dan maak hy haar gelofte tot niet wat op haar rus, en ook wat onverskillig uitgespreek is, waardeur sy haarself verbind het; en die HERE sal haar dit vergewe. 12 Maar as haar man die dinge uitdruklik tot niet maak op die dag dat hy daarvan hoor, sal niks van alles wat uit haar lippe uitgegaan het, van haar geloftes of van die verbintenis tot onthouding, van krag wees nie; haar man het dit tot niet gemaak, en die HERE sal haar dit vergewe.
Spesiale geval waar 'n vrou se gelofte deur haar vader of man nietig gemaak word, en God vergeef haar die verbreking daarvan omdat die gesag oor haar dit nietig gemaak het.
XII. VERSOENING IN DIE OU TESTAMENT (SEREMONIEEL)
Bybelse Gevolgtrekkings
Vraag 1: Moet Almal Vergewe Word?
Die Skrif toon beide bevele om te vergewe EN grense:
- Ons word BEVEEL om diegene te vergewe wat ons verkeerd doen (Matthéüs 6:14-15; Markus 11:25-26; Efesiërs 4:32; Kolossense 3:13).
- Ons moet van die hart vergeef (Matthéüs 18:35), nie net met woorde nie.
- Daar is egter bybelse voorbeelde van voorwaardelike vergifnis:
- Lukas 17:3-4 — Wys jou broer terug; AS hy hom bekeer, vergeef hom. Dit geld vir gelowiges ("jou broer").
- Matthéüs 18:15 — Gaan na jou broer toe oor sy fout. Die doel is herstel, wat vergifnis insluit wanneer bekering plaasvind.
- Selfs in hierdie gevalle moet die houding van bereidwilligheid om te vergewe teenwoordig wees, maar die toestaan van vergifnis is verbind aan bekering.
Belangrike onderskeid:
- Vergifnis as 'n HOUDING (loslaat van bitterheid, vertrou geregtigheid aan God toe, geen wraak soek nie) — dit word beveel vir alles.
- Vergifnis as VOLLEDIGE VERSOENING (herstel van verhouding) — dit vereis bekering en belydenis van die oortreder.
Vraag 2: Moet Ons Slegs Diegene Vergewe Wat Om Vergifnis Vra?
Die Skrif bied spanning tussen twee beginsels:
A. Algemene bevele om te vergewe:
- Matthéüs 6:14-15; Markus 11:25 — Vergeef wanneer jy bid, sodat God jou vergeef.
- Efesiërs 4:32 — Vergeef mekaar soos God jou in Christus vergewe het.
- Hierdie gedeeltes beklemtoon die harthouding van vergifnis en die loslaat van bitterheid.
B. Voorwaardelike vergifnis wanneer dit 'n broer raak:
- Lukas 17:3-4 — "AS jou broer teen jou sondig, wys hom terug; en AS hy hom bekeer, vergeef hom."
- Dit wys dat formele, relasionele vergifnis in die kerkkonteks teregwysing, bekering, en dan vergifnis behels.
- Josef se broers het OM vergifnis GEVRA (Genesis 50:17).
- Abigail het OM vergifnis GEVRA (1 Samuel 25:28).
Die bybelse balans lyk so:
- Ons moet 'n vergewende gees teenoor almal behou, bitterheid loslaat en oordeel aan God toevertrou.
- Ons moet gereed wees om te vergewe enigeen wat hom bekeer (selfs "sewentig maal sewe" — Matthéüs 18:22).
- Volledige relasionele versoening vereis belydenis en bekering van die oortreder.
Vraag 3: Christelike Perspektief Teenoor Verskillende Groepe
A. Vergifnis teenoor mense in die algemeen (ongelowiges):
- Christus se voorbeeld: "Vader, vergeef hulle, want hulle weet nie wat hulle doen nie" (Lukas 23:34).
- Stefanus se voorbeeld: "Here, reken hulle hierdie sonde nie toe nie" (Handelinge 7:60).
- Hierdie is gebede wat oordeel aan God toevertrou, nie noodwendig relasionele versoening aan onbekeerde sondaars verleen nie.
- Christene moet nie persoonlike wraak soek nie (Romeine 12:19 — "My is die wraak; Ek sal vergeld, sê die Here").
- Ons moet bitterheid loslaat en vir vyande bid (Matthéüs 5:44), maar dit beteken nie om te doen asof sonde nie gebeur het nie of geregtigheid te ignoreer nie.
B. Vergifnis teenoor ander Christene (medegelowiges):
- Die sterkste bevele om te vergewe is binne die kerk (Matthéüs 18:15-35; Lukas 17:3-4; 2 Korinthiërs 2:7, 10; Efesiërs 4:32; Kolossense 3:13).
- Gelowiges word beveel om "jou broer" herhaaldelik te vergeef (Matthéüs 18:21-22 — sewentig maal sewe).
- Kerklike dissipline sluit teregwysing in, en AS bekering plaasvind, vergifnis en herstel (Lukas 17:3; 2 Korinthiërs 2:7).
- Onvergeeflikheid onder gelowiges bring God se oordeel (Matthéüs 18:23-35 — gelykenis van die onvergewende dienskneg).
Finale Opsomming
Die Bybel leer dat:
- God se vergifnis teenoor ons is gebaseer op Christus se offer en ons geloof/bekering (Efesiërs 1:7; 1 Johannes 1:9).
- Ons moet ander vergewe soos God ons vergewe het (Efesiërs 4:32). Ons vergifnis van God is verbind aan ons bereidwilligheid om ander te vergewe (Matthéüs 6:14-15).
- Vergifnis het twee aspekte:
- Interne houding: Loslaat van bitterheid, vertrou oordeel aan God toe, wees gereed om te vergewe (beveel vir alle situasies).
- Relasionele versoening: Herstel van verhouding, wat erkenning van sonde en bekering van die oortreder vereis (veral binne die kerk).
- Onder gelowiges, is die patroon duidelik: teregwysing, bekering, vergifnis, herstel (Lukas 17:3-4; Matthéüs 18:15-35).
- Teenoor alle mense (gelowiges of nie), moet ons bitterheid, wraak, en wrok vermy. Ons vertrou geregtigheid aan God toe en behou 'n hart wat gereed is om te vergewe as bekering plaasvind.
- God Self vergeef nie alle mense outomaties nie. Sommige sondes word nie begenadig nie (Josua 24:19; lastering teen die Heilige Gees — Matthéüs 12:31-32). Vergifnis vereis bekering en geloof in Christus.
Die bybelse model is nie "vergeef almal onvoorwaardelik maak nie saak wat," en dit is ook nie "vergeef slegs as hulle vra nie." Dit is: behou 'n vergewende hart, laat bitterheid los, wees gereed om te vergewe, en wanneer bekering plaasvind (veral onder gelowiges), verleen volle vergifnis en herstel.